دوره «جهان بدون کاخ سفید» در راه است

جهان آماده دوره پس از سلطه گري آمريکا
پایگاه اینترنتی روزنامه الشرق قطر در یادداشتی به قلم ماجد الانصاری با عنوان «جهان بدون کاخ سفید» نوشت: در مقاله قبلی آوردم که ترامپ، جهان را وارد دوره تمرینی دشواری به منظور آماده شدن برای دوره پس از سلطه آمریکا کرده است. بعد از عقب نشینی دیپلماسی آمریکا در دو دوره ریاست جمهوری باراک اوباما و رفتارهای غیرمنتظره ترامپ با دوستان و دشمنانش، نشانه هایی از سیاستی بین المللی آشکار شده است که ضرورتا واشنگتن بر آن سیطره ندارد.بدون شک وضع آمريکا و نفوذ آن اکنون با دهه 1990 قابل مقایسه نیست که هیچ بحرانی در جهان جز از دروازه کاخ سفید حل نمی شد.

 

ضربات پي در پي ترامپ به وزارت خارجه آمريکا
در تماس تلفنی بین امانوئل مکرون و رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور فرانسه بر ادامه حمایت کشورش از ترکیه و توجه به ثبات این کشور تاکید کرد. این اقدام چیزی جز بهره برداری از بحران بین آنکارا و واشنگتن نیست که ترامپ بدون هیچ علت روشنی به آن دامن زد و اکنون فرانسه که به دنبال بازیابی جایگاه جهانی خود است مشکلی در اتخاذ موضع برخلاف خواست واشنگتن نمی بیند تا وجهه خود را به عنوان یک هم پیمان ثابت قدم تقویت کند. از سوی دیگر بر میزان هماهنگی بین ترکیه و روسیه در پرونده های مختلف افزوده شده است و قطر که روابطی نزدیک با واشنگتن دارد به حمایت مستقیم از اقتصاد ترکیه ادامه می دهد و بر روابط راهبردی بین دوکشور تاکید می کند. در این میان به نظر می رسد واشنگتن بی اعتنا است یا دست کم ساکت مانده است زیرا پس از ضربات پی در پی که ترامپ به وزارت امور خارجه آمریکا وارد کرده است، واشنگتن دیگر از ظرافت دیپلماتیک سابق برخوردار نیست.

 

هم پیمانان سنتی واشنگتن در اروپا و آسیا اکنون از جمله کسانی هستند که پروژه هایی را برای جایگزینی ائتلاف با واشنگتن طراحی می کنند و برخی از آنها نیز کج دار و مریز رفتار می کنند تا شاید دولتی با رفتاری عاقلانه تر در کاخ سفید مستقر شود. اما آنچه در عمق قرار دارد خطرناکتر از چیزی است که در سطح است. آمریکا از حدود یک دهه پیش همواره در صحنه بین المللی در حال عقب نشینی بوده است و به رغم آن که تضعیف سلطه آمریکا بر جهان دارای نکات مثبتی است ولی موجب بازتشکیل نظام بین المللی و ظهور قدرت ها و ائتلاف های جدید خواهد شد و بحران هایی پی در پی به دنبال خواهد داشت که با زلزله دیپلماتیک و سیاسی و درگیری های نظامی محدود و گسترده همراه خواهد بود.

 

روشن است عقبگرد آمریکا به مرحله ای رسیده است که نمی توان آن را متوقف کرد. حتی اگر دولت بعدی آمریکا بتواند عقب نشینی آمریکا را به تعویق اندازد نخواهد توانست برخلاف جریان آب شنا کند به همین علت شاهد تلاش هایی برای گسترش نفوذ دیگر قدرت ها در مناطق نفوذ آمریکا هستیم. چین و روسیه و فرانسه و دیگر قدرت ها از هیچ تلاشی برای معرفی خود به عنوان جایگزین راهبردی نزد قدرت های مختلف منطقه ای و کشورهای درگیر بحران فروگذار نمی کنند و رفتار حساب نشده دولت آمریکا این تلاش ها را تقویت می کند. امروزه کشورهایی که تکیه زیادی به حمایت واشنگتن داشتند، مانند کره جنوبی، تلاش برای یافتن جایگزین را چه از طریق تشکیل ائتلاف با قدرت های دیگر یا به دست گرفتن ابتکار عمل و تعامل با بحران های مختلف، آغاز کرده اند.

 

مقاله نويس روزنامه الشرق قطر در پايان نوشت: متحدان واشنگتن این روزها با مشکلاتی مواجه هستند که نتیجه آن تشکیل دنیایی جدید در زمانی خواهد بود که کشورها متوجه شوند امکان نادیده گرفتن کاخ سفید در موضع گیری های بین المللی وجود دارد.جهان اکنون بیش از هر زمان دیگری به نادیده گرفتن واشنگتن نزدیک شده است به ویژه که دولتی بر آمریکا حکومت می کند که نمی داند چگونه دستاوردهای راهبردی خود را حفظ کند.